Voedingswaarden beheren en berekenen voor recepten

Je beheert de voedingswaarden van je artikelen per 100 g of 100 ml, weet hoe Univents daaruit het totaal per portie en per 100 g voor recepten en pakketten berekent, en lost een melding over ontbrekende gegevens in een paar stappen op.

Univents kent de zeven verplichte voedingswaarden: Energie (in kJ en kcal), Vet, waarvan verzadigd vet, Koolhydraten, waarvan suikers, Eiwit en Zout. Je vult ze één keer in bij het artikel, per 100 g of per 100 ml. Recepten en pakketten berekenen daaruit zelf hun totaal, over alle niveaus heen, ook als een recept als ingrediënt in een ander recept zit.

Voedingswaarden bij het artikel beheren

Ga naar Inventaris en open het artikel, bijvoorbeeld boter.
In het gedeelte Stamgegevens vind je direct onder Allergenen & diëten het blok Voedingswaarden. Bij een recept staat het in het gedeelte Recept, ook direct onder Allergenen & diëten.
Kies de Referentiehoeveelheid: per 100 g voor vaste levensmiddelen, per 100 ml voor vloeistoffen.
Vul de waarden in zoals ze op de verpakking of in het productinformatieblad staan. Decimale getallen voer je in met een komma (bijv. 0,8), maximaal drie cijfers achter de komma. Een punt geldt als scheidingsteken voor duizendtallen: 0.008 wordt met een melding bij het veld geweigerd in plaats van opgeslagen.
Klik op Opslaan.

Als je alleen de kcal invult en het veld verlaat, vult Univents de kJ aan (kcal × 4,184, als geheel getal), en andersom. Een waarde die er al staat, overschrijft Univents daarbij nooit.

Een waarde mag niet kleiner zijn dan 0. Energie is begrensd op 3.800 kJ resp. 908 kcal, alle andere waarden op 100 g, want meer kan er niet in 100 g van een levensmiddel zitten. Bij een typefout toont het veld een melding en wordt er niet opgeslagen.

Verhuurartikelen, diensten, tickets en digitale producten hebben geen blok met voedingswaarden: een statafel, een bedieningsmedewerker of een toegangsticket heeft geen voedingswaarden.

Artikelen in stuks, flessen of verpakkingen

Om een artikel in een recept te kunnen meerekenen, moet Univents weten hoeveel één eenheid weegt. Bij artikelen in g, kg, ml of l is dat duidelijk. Bij eenheden zoals stuks, fles of pak heb je de inhoud per eenheid nodig:

Open het artikel en ga naar Prijs & voorraad.
Vul in het blok Eenheid, inhoud & verpakking de inhoud in, bijvoorbeeld 60 g per ei of 0,75 l per fles wijn.
Sla op.

Ontbreekt de inhoud, dan toont het blok met voedingswaarden daarover een melding. Univents rekent bewust niet om tussen gewicht en volume (ml naar g hangt af van de dichtheid) en schat geen stukgewicht.

Totaal bij een recept en bij een pakket

Heeft een product ingrediënten of onderdelen, dan toont het blok Voedingswaarden geen invoervelden maar een berekende tabel:

per eenheid: het totaal voor één eenheid van het product, bij een recept meestal de portie. Is de eenheid van het recept zelf g, kg, ml of l, dan vervalt deze kolom.
per 100 g of per 100 ml: waar het gewicht te bepalen is.

Zo rekent Univents: elk ingrediënt telt mee met zijn hoeveelheid in het recept. 20 g boter met 741 kcal per 100 g levert 148 kcal op, 2 eieren van 60 g met 137 kcal per 100 g leveren 164 kcal op. Zit een recept als ingrediënt in een ander recept (bijv. een deeg in een taart), dan telt het totaal naar verhouding mee: 0,5 deeg met 300 kcal is 150 kcal.

Voeg je een ingrediënt toe, wijzig je een hoeveelheid of verwijder je een ingrediënt, dan wordt de tabel direct bijgewerkt in het geopende venster.

Bij een pakket tellen alleen de levensmiddelen mee. Verhuurartikelen, diensten, tickets en digitale producten staan onder Niet meegerekend en maken het totaal niet onvolledig. Bestaat een pakket alleen uit zulke onderdelen, dan staat er Geen voedingsmiddelen in dit product in plaats van een tabel met 0 kcal.

Eigen voedingswaarden bij een recept of pakket bestaan niet: zodra een product onderdelen heeft, geldt altijd het totaal. Staan er bij het product nog eigen waarden van vroeger, dan toont Univents de melding dat ze genegeerd worden. Een ingekocht kant-en-klaar gerecht met gegevens van de fabrikant maak je daarom aan als Artikel zonder ingrediënten.

Wanneer „per 100 g” verschijnt

De kolom per 100 g heeft het totaalgewicht van het recept nodig. Univents gebruikt daarvoor:

de inhoud per eenheid bij het recept zelf, als je die hebt ingevuld (bijv. 350 g per stuk). Deze gaat altijd voor, omdat hij ook bereidingsverlies en vocht correct weergeeft;
anders de som van de gewichten van de ingrediënten, maar alleen als alle ingrediënten in gram zijn opgegeven (of allemaal in milliliter).

Combineert een recept ingrediënten in g en in ml en heeft het geen eigen inhoud, dan vervalt de kolom met een melding. Vul dan bij het recept onder Prijs & voorraad de inhoud per eenheid in.

Wat „Onvolledig” betekent en hoe je het oplost

Ontbreekt er iets bij een ingrediënt, dan rekent Univents nooit stilzwijgend door met nul. Boven de tabel staat Onvolledig, de betrokken waarden krijgen de toevoeging minstens, en eronder staat elk betrokken ingrediënt met de reden:

Reden	Wat ontbreekt	Zo los je het op
geen voedingswaarden	Het ingrediënt heeft geen waarden.	Open het ingrediënt en vul de voedingswaarden in.
ontbrekende waarden: …	Enkele waarden ontbreken, bijv. alleen zout.	Alleen die voedingswaarde geldt als onvolledig. Vul de ontbrekende waarde aan bij het ingrediënt.
geen gewicht per stuk	Het ingrediënt wordt in stuks, flessen o.i.d. bijgehouden en heeft geen inhoud per eenheid.	Vul bij het ingrediënt onder Prijs & voorraad de inhoud per eenheid in (bijv. 60 g).
referentiehoeveelheid past niet bij de eenheid	Het ingrediënt wordt in ml bijgehouden, maar de waarden staan per 100 g (of andersom).	Zet bij het ingrediënt de referentiehoeveelheid op per 100 ml (resp. per 100 g).
eenheid van de regel wijkt af	De ingrediëntregel komt uit de gegevensoverdracht en heeft een andere eenheid dan het ingrediënt zelf (bijv. g bij een ingrediënt in kg).	Verwijder het ingrediënt uit het recept en voeg het opnieuw toe met de juiste hoeveelheid.
te diep genest of in een kring gekoppeld	Recepten zitten meer dan vijf niveaus diep in elkaar, of een recept bevat zichzelf via een omweg.	Controleer de nesting en los de lus of een niveau op.

Bekende beperkingen

Opbrengst: de waarden gelden per eenheid, zoals de hoeveelheden van de ingrediënten zijn ingevoerd. Is een recept beheerd als batch voor 10 porties, dan deelt Univents het totaal niet door 10. Een melding in het blok herinnert je daaraan. Beheer de hoeveelheden van de ingrediënten daarom het best per portie.
Bereidingsverlies wordt alleen meegenomen als bij het recept een eigen inhoud per eenheid is ingevuld.
Etiketten, het printen van menukaarten en Excel-import van voedingswaarden bestaan nog niet. De waarden beheer je in het product of in de chat.

In de chat

Vraag de assistent op de inventarispagina bijvoorbeeld: „Welke voedingswaarden heeft het herfstmenu?” Hij noemt het totaal en vertelt je bij welke ingrediënten nog gegevens ontbreken. Met „Zet bij boter 741 kcal en 82 g vet” voert hij de waarden in bij het artikel.

Veelgestelde vragen

Worden bij het dupliceren van een product de voedingswaarden meegekopieerd? Ja. De kopie neemt de voedingswaarden, de referentiehoeveelheid en de inhoud per eenheid over. Niet alles wordt gekopieerd: artikelnummer en barcode blijven leeg, de voorraad start bij 0. De ingrediënten van de kopie behouden hun hoeveelheden in de eenheid waarin je ze hebt ingevoerd (bijv. 200 ml of 8 g), daarom heeft de kopie hetzelfde totaal als het origineel.

Waarom zie ik bij het recept geen invoervelden? Omdat het recept ingrediënten heeft. Het totaal komt altijd uit de ingrediënten: wijzig de waarden bij het betreffende ingrediënt.

Meer over ingrediënten en hoeveelheden vind je in Recepten aanmaken & gebruiken.